Lên cựa gà là công đoạn gắn chiếc cựa sắt vào chân chiến kê trước khi vào trận, quyết định trực tiếp đến sự chắc chắn của cựa, góc ra đòn và mức độ an toàn cho cả gà lẫn người thao tác. Ở các sới đá cựa sắt, người lên cựa được coi là một nghề riêng, đòi hỏi đôi tay khéo léo và kinh nghiệm quan sát từng con gà. Chuyên mục tin tức của ALO789 tổng hợp những kiến thức nền tảng về công đoạn này để người mới hiểu rõ hơn trước khi theo dõi các trận đấu.
Bài viết đi qua dụng cụ cần chuẩn bị, cách chọn vị trí và góc đặt cựa, kỹ thuật quấn dây, các bước kiểm tra sau khi buộc và những lưu ý giúp hạn chế tai nạn.
Lên Cựa Gà Là Gì
Trong đá gà cựa sắt, mỗi chiến kê được gắn một lưỡi kim loại sắc vào phía sau cẳng chân, ngay vị trí cựa tự nhiên. Việc gắn lưỡi này gọi là lên cựa, vô cựa hoặc buộc cựa tùy vùng miền.
Cựa tự nhiên thường được cắt ngắn từ trước để làm đế. Chiếc cựa sắt sau đó ôm lấy phần đế này và được cố định bằng dây hoặc băng chuyên dụng.
Vai Trò Của Người Lên Cựa Gà
Người lên cựa phải hiểu cấu trúc chân gà, thói quen ra đòn của từng con và quy định của sới. Một chiếc cựa buộc lệch có thể khiến gà ra đòn hụt hoặc tự làm mình bị thương.
Nhiều sới quy định hai bên lên cựa trước sự chứng kiến của trọng tài để đảm bảo công bằng và đúng loại cựa đã đăng ký.
Khác Biệt Giữa Các Hình Thức Đá
Đá cựa sắt là hình thức duy nhất cần lên cựa. Đá cựa dao có cách gắn riêng với lưỡi dài và mảnh hơn, còn đá cựa tự nhiên thì giữ nguyên cựa của gà, chỉ bọc lại khi tập luyện.
Vì vậy, kỹ thuật trong bài này chủ yếu áp dụng cho hình thức cựa sắt phổ biến tại các sới khu vực Đông Nam Á.
Dụng Cụ Cần Chuẩn Bị Để Lên Cựa Gà
Bộ dụng cụ cơ bản gồm cựa sắt đúng kích thước, đế cựa bằng da hoặc nhựa mềm, dây quấn chuyên dụng, kéo nhỏ, băng keo vải và khăn sạch. Một số người dùng thêm vỏ bọc lưỡi để bảo vệ trong lúc thao tác.
Mọi dụng cụ nên được để trong hộp riêng, lau khô sau mỗi lần dùng để tránh gỉ sét và bụi bẩn.
Chọn Cựa Phù Hợp Khi Lên Cựa Gà
Cựa sắt có nhiều loại như cựa tròn, cựa vuông, cựa dẹt với độ dài khác nhau. Sới thường quy định độ dài tối đa, người lên cựa chọn trong giới hạn đó dựa trên thể hình và lối đá của gà.
Gà chân dài, đá cao thường hợp cựa dài hơn một chút. Gà chân ngắn, hay đá sát thân hợp cựa ngắn để ra đòn gọn.
Dây Quấn Và Đế Cựa
Dây quấn cần chắc, không co giãn quá nhiều và không gây trơn khi gặp mồ hôi hoặc nước. Đế cựa phải vừa khít với phần cựa tự nhiên đã cắt.
Đế quá rộng làm cựa lỏng, đế quá chật làm chân gà bị bó, ảnh hưởng tuần hoàn máu.
Chọn Vị Trí Và Góc Khi Lên Cựa Gà
Vị trí chuẩn là ngay trên nền cựa tự nhiên, phía sau và hơi chếch vào trong cẳng chân. Đặt quá cao khiến gà khó với tới đối thủ, đặt quá thấp dễ vướng khi gà di chuyển.
Góc của lưỡi cựa thường hướng lên trên và hơi chĩa vào trong, song song với hướng ra đòn tự nhiên khi gà bật nhảy.
Quan Sát Thói Quen Ra Đòn
Trước khi lên cựa gà, người có kinh nghiệm thường xem lại cách con gà nhảy và đá trong những lần vần. Gà hay đá thẳng cần góc cựa khác với gà hay đá chéo.
Ghi chép thói quen của từng con giúp lần sau thao tác nhanh và chính xác hơn.
Cân Bằng Hai Chân
Một số sới cho phép lên cựa cả hai chân, một số chỉ cho một chân. Khi lên hai chân, cần đảm bảo hai cựa cân xứng về vị trí và góc để gà không bị lệch trọng tâm.
Sau khi buộc xong, để gà đứng trên mặt phẳng và quan sát xem gà có đứng vững, cân bằng hay không.
Kỹ Thuật Quấn Dây Khi Lên Cựa Gà
Bắt đầu quấn từ phía dưới đế cựa, từng vòng chồng lên nhau khoảng một nửa bề rộng dây. Lực siết đều tay, đủ chặt để cựa không xoay nhưng không làm chân gà tím tái.
Kết thúc bằng một nút gọn ở mặt ngoài chân, cắt bớt phần dây thừa để tránh vướng vào lông hoặc cựa đối thủ.
Dấu Hiệu Siết Quá Chặt
Nếu ngón chân gà lạnh, đổi màu hoặc gà liên tục co chân lên, dây đang quá chặt. Cần tháo ra và quấn lại ngay.
Ngược lại, nếu dùng tay xoay nhẹ mà cựa nhúc nhích, dây đang quá lỏng và cũng phải quấn lại.
Kiểm Tra Sau Khi Lên Cựa Gà
Sau khi hoàn tất, kiểm tra lần lượt độ chắc của cựa, góc lưỡi, nút buộc và phản ứng của gà. Cho gà đi lại vài bước để chắc chắn dáng đi bình thường.
Trọng tài hoặc người đại diện bên kia có thể yêu cầu kiểm tra lại. Đây là bước bắt buộc ở nhiều sới để tránh tranh cãi.
Thời Gian Từ Lúc Buộc Đến Lúc Vào Trận
Không nên để gà mang cựa quá lâu trước trận vì dây có thể làm chân bị bó. Phần lớn người lên cựa chỉ buộc ngay trước khi gà ra sới.
Trong lúc chờ, giữ gà ở nơi yên tĩnh và luôn bọc lưỡi cựa.
An Toàn Khi Lên Cựa Gà
Lưỡi cựa sắt rất sắc, tai nạn có thể xảy ra nếu gà giãy mạnh trong lúc thao tác. Người lên cựa nên có người phụ giữ gà, ôm gà nhẹ nhàng nhưng chắc chắn.
Luôn bọc lưỡi cựa bằng vỏ bảo vệ cho đến lúc thả gà. Sau trận, tháo cựa ngay, vệ sinh vết thương cho gà và để gà nghỉ ngơi đầy đủ.
Chăm Sóc Chân Gà Sau Trận
Kiểm tra vùng chân đã quấn dây xem có trầy xước hay sưng không. Rửa sạch, sát trùng nhẹ và để gà ở nơi khô ráo.
Gà cần thời gian hồi phục trước khi tập luyện trở lại, không nên vội vàng cho gà ra sới liên tục.
Giải Trí Có Trách Nhiệm
Đá gà và các hình thức đặt cược liên quan có quy định pháp luật khác nhau ở mỗi nơi, chỉ dành cho người từ đủ 18 tuổi. Nếu tham gia theo dõi hay đặt cược trực tuyến, hãy chỉ dùng tiền nhàn rỗi và đặt giới hạn rõ ràng.
Với người nuôi gà, sức khỏe của chiến kê luôn cần được đặt lên trước thành tích. Đừng để gà thi đấu khi chưa hồi phục hoặc đang bị thương.
Lời Kết
Lên cựa gà là công đoạn nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến trận đấu, đòi hỏi chọn đúng cựa, đặt đúng vị trí, quấn dây vừa tay và kiểm tra kỹ trước khi thả gà. An toàn cho người thao tác và chiến kê luôn phải được ưu tiên.
Để tìm hiểu thêm kiến thức về các hình thức đá gà và theo dõi những trận cầu hấp dẫn, hãy ghé ALO789 và chọn chuyên mục bạn quan tâm.
